p. 26

Liber I

Quomodo sola sedet probitas! Flet et ingemit, aleph!
facta velut vidua que prius uxor erat.
Cui de te, fortuna, querar? Cui? Nescio. Quare,
perfida, me cogis turpia probra pati?
Gentibus obprobrium sum crebraque fabula vulgi;
dedecus agnoscit tota platea meum.
Me digito monstrant, subsannant dentibus omnes,
ut monstrum monstror dedecorosus ego.
Mordeor obprobriis: de me mala cantica cantat
vulgus, et horrendus sum sibi psalmus ego.
Fama per antiphrasin cantat multumque cachinnum
de me ludificans impia turba movet.
Concutit a tergo michi multa ciconia rostrum,
hic aures asini fingit, et ille canem.
Turba molendini, grex furni, concio templi
in mea facundis vocibus acta sonant.
Si me commendet Naso, si musa Maronis,
si tuba Lucani, vix bona fama foret.
Quem semel horrendis maculis infamia nigrat
ad bene tergendum multa laborat aqua.

p. 28

Fata neronizant in me: michi triste prophetant
Astra poli, michi dat tristia signa polus.
O dolor, o pudor, o gravitas, o tristia fata!
Sum miser et nulli sum miserandus ego.
O bona prosperitas, ubi nunc es? Nunc mea versa est
in luctum cithara, fit lacrimosa lira.
O mala dulcedo, subito que sumpta venenas,
queve recompensas mellea felle gravi!
O felix qui non est usus prosperitate!
Nam venit ex sola prosperitate dolor.
Non sine felle suo dulcet fortuna nec albet
absque nigredine, nec mons sine valle fuit.
Cui multum mellis, multum dedit ipsa veneni;
mel vomuit primum felleus ille sapor.
Sic gravius cadit hic quem format forma gigantis
quam nanus cuius parvula forma sedet.
Ut plumbum, gravius pluma paleaque lapillus,
sic gravius cadit hic qui bona multa tulit.
Hic ego, qui fueram satur omni prosperitate,
hoc verum fateor omnibus esse modis.

p. 30

Numinis ambiguos vultus deprendo, novercam
sentio Fortunam, que modo mater erat.
Sum miser et miseri nullus miserans miseretur:
in peius veniunt omnia dira michi.
Temperat assidue pro me Fortuna venenum,
quo sitit illa caput mortificare meum.
Nil agit. Infelix, perii! Nequit ergo nocere
amplius: extincto vulnera nulla nocent.
Heu, quid agam, quid agam? Plorabo. Sufficit istud?
Non, quia fata michi deteriora parant.
Quid tibi, magne, tuli, quid, Jupiter? Unde nocendi
ista sitis? Celo fulmina nulla tuli,
Nec petii thalamos Junonis, nec volui, nec
seva giganteis fratribus arma dedi.
Cur michi, seve, noces? Cur? Cur? Dic. - Nescio. - Nescis?
Ergo quid innocuo, Jupiter alte, noces?
Hic nimis insanum redolet, caret et Salomone,
qui nocet innocuo quique nocere cupit.
Nam nimis iratus, nimis superbus et ultra,
qui ferit insontem, crimine dante locum.
Quid me persequeris igitur? Victoria parva
est miserum multis ledere posse malis.
Desine. Quid mirum si Davum vincat Achilles
et si Tersiten conterat Hector equo?
Nam, quotiens miserum probus expugnare laborat,
se misero similem nititur esse probus.
Ad lacrimas redeo, quarum michi copia, quarum
excursus salsis potibus ora bibunt.
Est cibus anxietas, lacrime sunt pocula, pena
panis, vina dolor, est mihi vita mori.

p. 32

Quod patior, pallor loquitur maciesque figurat;
indicat exsanguis turpiter alba cutis;
nam facies habitum mentis studiumque fatetur,
mensque quod intus agit nuntiat illa foris;
internique status liber est et pagina vultus;
exterior macies intus amara legit.
Heu miser, heu demens, heu cecus! Semina mundi
iratos animos in mea fata trahunt:
est mihi terra nocens, ignis gravis, unda nociva;
aer tristitia perfidiore nocet.
Sic mihi septenis nocet impia turba planetis:
quilibet in nostra morte planeta furit.
Saturnus falcem, fulmen fert Jupiter, arma
Mars, sol fervorem, dira venena Venus,
Mercurius virgam, cupidas fert Luna sagittas:
septem septena concitat arma cohors.
Quo fugiam, vel quid faciam? Mors undique claudit,
ne fugiam, cunctas imperiosa vias.
Ve michi, ve misero, ve prosperitate carenti!
Ve cui scire datur quicquid in orbe nocet!
Ex quo prima parens vetito ieiunia fregit,
nullus in hoc misero tam fuit orbe miser:
nec Titius lacerus, refugis nec Tantalus undis,
nec male qui rexit lora paterna puer.
Orbatus Niobes, Job vermes, sibila Cadmi,

p. 34

hec collata michi prosperitate vigent.
Ergo quis infelix patitur peiora? Quis ille
Tristanus qui me tristia plura tulit?
Obruor oceano, sevisque reverberor undis,
nesciet hinc reditum mersa carina suum.
Decidit in cautes incauta carina, procellas
sustinet innumeras invidiosa ratis.
Me si tanta pati natura volebat amara,
ponere debuerat perfidiore loco:
aut gelida Sithia, nimio vel solis in ortu,
aut ubi soligeris concidit ardor equis,
aut ubi perfidior quadrangulus orbis habetur,
vel quo perpetuum torrida zona calet,
aut aliquo peiore loco qui gente vacaret,
quo minus obprobrii cognita fama foret.
Dulcius est miseris aliena vivere terra
quam propria, male qua singula probra patent.
Malo meum sciri longinquis dedecus Indis
quam quos vicinos efficit ipse locus.
Hic inter notos sotios, miser, inter amicos,
quod nugor querula fertilitate, premor.
Omnibus invideo melioribus: invida semper
mens tantum rodi pro meliore solet.
Quot sub sole vigent, fateor me tot meliores:
sim licet Arturus, qualis habebor ero.
Omnibus invideo; nullus michi: mens dolet hinc quod
reciproca caret hinc transitione dolor.
Nam caret invidia miser, immo miserrimus ille
qui nimis omnimoda prosperitate caret.
Quid sim, quid fuerim, cuias, ubi, quid vocer, unde

p. 36

natus, homo vel humus nescio, mentis inops.
Me domini, sotii noti, quod maius, amici,
- pro scelus! - in medio deseruere mari.
Dum Zephyrus flabat, multis comitabar amicis;
nunc omnes Aquilo, turbine flante, fugat.
Ut phylomena canens frondes sonitumque canorum,
et nemus et silvas, frigore tacta, fugit,
sic, hiemis casus horrendaque nubila vitans,
omnis in adversis rebus amicus abest;
delicias veris sequitur; sed tempora brume
deserit, alato remige, falsus amor.
Vultur edax, corvusque niger, presagaque cornix
ventris ad ingluviem semper adesse parant.
Leccatrix mel musca, lupusque cadavera: sic nunc
predam, non homines, gens parat ista sequi.
Vilis amicitie species, quam quelibet aura,
quam variis variat fluctibus orba dea.
Si tales olim Eurialus Nisusque fuissent,
non durasset eis ille perhennis amor.
Verus amor miserum non dedignatur amicum:
vera fides tantum nescit amena sequi.
Participat flores et grandem grandinis iram
inconcussa fero turbine vera fides.
Taliter unanimes loquitur seriptura sodales
quos strinxit vero vimine verus amor.

p. 38

Prevalet hoc solo mala sors, quod monstrat amicos,
qui bene, qui male; sic monstrat utramque fidem.
Ut fornax aurum, navem mare, mucro catenas,
sic gravior corda casus amica probat.
Nam citius sotiis sotiabitur unica phenix,
atque lupi citius pace fruetur ovis;
et prius Arthurus veniet vetus ille Britannis,
quam ferat adversis falsus amicus opem.
Job, collata meis, angustia vincitur, inde
quod coniux fuit et trinus amicus ei;
ast ego desertus non illam cerno, nec illos:
me preter nichilum constat habere nichil.
Si Codrus foret hic, essem nunc codrior illo:
nam nichil hic habuit, ast ego plura nichil.
Tot mea sunt quod non sine me regina iaceret:
si foret hoc verum: " Pauper ubique iacet. "
Temporibus cunctis ieiunus prosperitatis,
morte minante, minis asperiora gemo.
Ver dedit inditium, febrem mala contulit estas,
nutriit autumpnus, frigida pascit hiems;
nocte dieque malum me sciphis potat amaris,
ut vigeant in me gaudia nulla mei.
Luce queror, lacrimas fundo, suspiria ructo,
scindo genas, plango pectora, rumpo comas.
Colloquium turbe tamen est solatia luce,
et minuit penas lectio crebra meas.
Nocturna longe minor est angustia lucis,
que mea multimodo corda dolore ligat.

p. 40

Nocte furit Furiis nimium Furor impius in me,
qui mea maiori vulnere corda forat.
Nocte gemo, gemino gemitus cumulusque dolorum
crescit, corque coquit crebra gehenna meum.
Ve michi! Sermo meus mea fabula crebra dolenti,
dum tali mecum voce dolendo loquor.
Sevit et innumeris cor lanceat ira sagittis
penarumque fero turbine turba furit.
Volvor et evolvor; lectus, bene mollis, acutis
urticat spinis tristia membra meus.
Nunc nimis est altum, nimium nunc decidit, unquam
pulvinar medium nescit habere modum.
Nunc caput inclino, nunc elevo, parte sinistra
nunc ruo, nune dextra, nunc cado nuncque levor,
nunc hac, nunc illac, nunc sursum, nunc rotor infra,
et modo volvo caput qua michi parte pedes.
Non ita stare queo: surgo lectumque revolvo;
sic modo volvo pedes qua michi parte caput.
Nec sic esse queo: proprio maledico clienti
quod male cum lecto me facit esse meo.
Vocibus iratis insontem clamo ministrum:
" Huc, miser Ugo, miser, huc, maledicte, veni.
Quid facis, Ugo? Iaces? Lectus meus iste quid est hoc
quod male cotidie sternitur? Unde locus? "
Tunc ipsum colaphis et pugnis verbero duris
et sibi quod patior verbere vendo malum
Volvit et evolvit plumamque reverberat ulnis
et modo que tulerat vindicat acta puer.
Tunc iterum iaceo. Dormire puto. Nichil est quod
uno momento firmiter esse queam.
Sic solet arboreas Boreas evolvere frondes,
sic rota mortales, sic aqua seva rotam.

p. 42

Nunc calor ignitus, nunc frigus membra gelatum,
nunc, hostilis ei, sudor aquosus habet.
Tunc gemo, tunc oculi lacrimas, sua pocula, potant,
immo vomunt gemino fonte rigante genas.
Si sopor irrepsit, quod rarum, sompnia ludunt
multimodis animos motibus egra meos.
Mergor in Oceano, tenuem taxillor in assum,
armatos video currere sepe deos.
Flumina parva fluunt, aret mare, corruit Athlas,
et geminas fortes concutit orbis aves.
Sum velut implumis quam rodit in ilice cadmus,
que diro matrem carmine clamat avis.
Sum velut esuriens qui sompniat aurea tecta
usibus et vestes pauper habere suis.
Sum velut expectans properantem rusticus amnem,
qui cupit excursis pergere siccus aquis.
Sum velut elusus quem detinet alea lusor,
qui cum perdiderit perdere plura parat.
Sum velut insanus qui, cum plus leditur, hic plus
fustibus et iactu liberiore furit.
Ha nimis infelix qui sustinet innumeranda,
qui patitur numeris omnia plura suis.
Tot mala, tot penas patior, quod, si quis arenam
conferat in numero, cedet arena meis.
Pagina sit celum, sint frondes scriba, sit unda
incaustrum, mala non nostra referre queant.
Tam gravibus ledor quod non peiora timesco:

p. 44

qui summe miser est, plus nequit esse miser.
Sit maledicta dies, in qua concepit et in qua
me mater peperit, sit maledicta dies.
Sit maledicta dies qua suxi pectus et in qua
in cunis vagii, sit maledicta dies.
Sit maledicta dies vite: de ventre sepulcro
me transmutasset, o Deus, illa dies!
Cum dabat ubera mater, ne mala tanta viderem,
debuerat iugulis presecuisse caput;
mortua nam melius ascondere membra sepulcro
quam vivendo pati deteriora nece.
Omnia coniurant in me: Pater alme, misertus
succurras misero, spes mea, summe Pater.


Liber II

Plange, miser, palmis, Henrice miserrime, plange,
et caput et dura pectora plange, miser.
Me sibi privignum Rannusia, dira noverca,
ardet in horrendis perpetuare malis.
Est Fortuna michi serpente neronior omni;
nam serpens fugit, at sepius illa fugat.
Quando michi tribuet sors prospera prosperitatem ?
Non hodie, nec cras, quod puto, forsan heri.
Cum me blandifero respexerit alea vultu,
Arne, retro properans fonte recurre tuo.
Quam male fructificat que numquam floruit arbor!
Spes quoque messis abit cum male germen obit.
O pudor, o timor, o dolor, o mala tedia vite,

p. 46

o comes assiduus plusque furore furor!
Quid faciam? Vos hoc mea dicite turba dolorum;
nam vos auxilium consiliumque meum.
O Deus, o quare subito Fortuna rotatu
cuncta molendinat mobiliore rota?
Sors mala, sors peior, sors pessima, sorsque maligna
facturam turpi protheat arte tuam.
Hanc, Pater, hanc animam, misero quam carcere trudis,
hanc lacrimis plenam suscipe, redde polo.
Alme parens, animam, quam pene turba flagellat,
suscipe quam stigiis tritat Erinis aquis,
quam ferit Alecto, quam Thesiphoneque fatigat,
cui Fortuna nocet quave Megera furit.
Ergo pium pietas te reddat, ut impia cesset
Alecto, miserum que lacerare sitit.
Tu quoque, vesani promptissima causa doloris,
asculta et celerem, perfida, siste rotam.
Verberibus preceps diris, fortuna, quid est hoc
quod caput affligis, insidiosa, meum?
Quo rapis, o fera, me? Cresum facis, impia, Codrum,
Nestora Tersitem, turpius ausa nefas.
Numquid ego Scarioth? Numquid sum Pontius, unde
tam graviter merui tanta flagella pati?
Stulta, quid insanis? Caput hoc, caput hoc quid acerbas?
Pone modum sceleri, perfida, pone modum.
Deficiunt alii, me solum sola fatigas?
Sed videas quid agas, ultio rara perit.
Prospice ne tua te penarum turba sagittet:
nam ferit actorem sepe sagitta suum.
Heu, quid agis, quid agis? Quid me, quid, perfida, perdis?
Pone modum sceleri, perfida, pone modum.

p. 48

Dic mihi, quid feci? Responde, lingua dolosa,
responde per eum qui super astra sedet.
Si nobis, vesana, tui si copia detur,
dilacerata feris turpiter esca fores.
Quis furor? Unde furis? Quid me, furiosa, lacessis?
Pone modum sceleri, perfida, pone modum. "

Talibus orba suas dictis dea prebuit aures;
hec ait et celerem circinat ipsa rotam:
" Quid mea mordaci laceras vaga facta Camena;
quem fore plus misero plusque dolente dedi?
Nonne meo mundi clauduntur regna pugillo?
Nonne meum regnum climata cuncta tremunt?
Grecus et Ebreus, et Barbarus atque Latinus
me timet, exhorret, me veneratur, amat.
Nonne potestates mundi mundique minora
imperio cogo subdere cuncta meo?
Nuper Alamannus, Siculam delatus in oram,
ludendo feriçam perdidit ipse suam.
Perdidit hic equites, rochos peditesque minores,
perdidit alphinos: vix bene tutus abit.
Meque Saladinus, nimium vexilla salutis
expugnans, hostem sentiet esse suam.
Quid referam veteres quorum fert fama ruinam?
Mater Pompeio, deinde noverca fui.

p. 50

Ubera sic Dario, post verbera, mellea Cyro,
fellea post, nutrix ingeniosa, dedi.
Tu quem fama silet, quem noscit dedecus, iram
obprobriis laceras, obprobriose, meam.
Quidve minas agitas? Reus es pro crimine lese
Maiestatis, et hoc tota propago luet.
Prospice quid facias, nondum perit omne venenum,
et mea vis nondum desinit esse mea. "

" Que peiora potes, meretrix fortuna, noverca
pessima, Medea dirior, Ydra ferox?
Deveni ad nichilum: restans michi spiritus ossa
non habet, in quo nil hec tua probra valent.
Morte nocere putas? Foret hec michi vita salubris:
duplicior mors est morte carere mihi.
Quam letus, quacumque Deus donaverit hora,
suscipiam! Post hanc stercus in ore tuo.
Quid totiens varias sumis, furiosa, figuras?
Nunc alacris rides, nunc lacrimosa gemis,
Florida nunc, nunc sordida; nunc nigra, nunc rubicunda;
Aurea nunc, nunc es sordida facta luto.
Protheus esne? Vagusne movet tua viscera ventus,
vel tua diabolus viscera crebra movet?
Semper es inconstans, vaga mobilis, aspera, ceca,
instabilis, levior, perfida, surda, fera. "

Tunc et subridens: " O quanto pulvere noctis
humane mentis lumina ceca latent!
Nunquid obaudisti: "Sermones ponderet unus

p. 52

quisque suos: sapiens cogitat ante loqui"?
Legibus indictis utor; si legibus, ergo
iustis; si iustis, iure fit, ergo bene.
Nonne sua licite sic quilibet utitur arte?
Quod sibi sors dederit utitur omnis homo:
miles equis, piscator aquis et clericus hymnis,
nauta fretis, pugiles Marte, poeta metris.
Rusticus asper arat, numerat mercator avarus,
virgo legit flores, stultus amator amat.
Ast ego, que dea sum, qua nulla potentior orbe,
quem ligat Occeani circulus orbe suo,
nonne meam licite, stultissime, prosequar artem?
Sic opus est ut te precipitando rotem.
Ergo vide quid agas. Sapiens deliberat ante
quam faciat; sic tu premeditare, miser.
Ha, genus humanum mea quantis asperat acta
morsibus, atque meum dentibus occat opus !
Si sibi divitias digitis porrexero laxis,
laudibus extollor imperialis ego:
tunc ego summa parens et tunc regina verenda,
tunc dea summa, deo preferor ipsa Iovi.
Sed si forte meam retinentem clausero dextram,
morsibus et stimulis mordeor ipsa feris:
tunc ego periura, tunc turpis adultera dicor,
tuncque sacerdotem me vitiasse ferunt.
Tu modo; sed quare me dentibus asper acutis,
infelix, laceras colloquiisque tuis?
Arbitrio loqueris: nam iuris pondus abhorres
et dedignaris de ratione loqui.
Se docet iniustam causam partemque tueri
qui solis probris certat iniqua loqui;
sic solet ignavus, cum desunt verba, sophysta
garrulus, ut videant, voce tonare, sui.
Sic quoque, cum desunt tibi iura, recurris ad ipsam,
quam bene novisti, garrulitatis opem.
Ergo si qua tuis, quod non puto, mentibus herent
iusta, refer; vel tu, quod magis oro, sile. "

Tunc ego: " Vesanum, meretrix Rannusia, monstrum,

p. 54

num licet hoc solum verba referre michi?
Tu facis et dicis: laceras me, perfida, factis,
improperas post hec facta nefanda michi.
Nunc scio de facto quod semper culpa redundat
in miserum, qui non unde tuetur habet;
lis quotiens oritur aquilas atque inter olores,
culpa solet minimis semper iniqua dari;
sic quotiens certant Acteon rexque ferarum,
pessima qui minor est iura fovere ferunt.
Et quotiens rabies sevit Germanica Tuscis,
oppida testantur lenia, fracta, fidem.
Tu quoque me. Sed si vim vi depellere possem,
vel taceas, tua vel parcior ira foret.
Cautius ergo tuas satyras, inimica deorum,
insere, vel tibi que sunt recitanda vide:
nam male castigat sotios quem crimen eadem
labe premit pariter quam removere studet.
Sic Paris Egidem, sie Lucius ille Cethegum,
sic quoque retrogradum mater aquosa suum ".
Non igitur studeas alios dampnare quod in te est,
ne cadat in barbam pena pudenda tuam.
Nam fatuum nimis est aliquem dampnare seipsum,
quod tibi ne facias, litigiosa, cave.
Tu levis et leva, tu preceps, tu furiosa,
tu ratione carens nescis habere modum.
Me feris inque furis, laceras me meve lacessis,
et latus et latum destruis omne meum. "

Tunc ea: " Non unum mecum lucrabere nummum,
qui dominam queris dedecorare tuam.

p. 56

Namque suo servus domino luctando repugnans
calcitrat in stimulum perfidus ipse suum.
Discant mortales dominos proprios venerari:
nam qui fraude nocet, fraudibus ille perit.
Numquid Alexander, numquid tu Cesar es? Unde
tanta superbia, vel tantus, inique, furor?
Tu quis es? Unde furis? Te scimus et unde fuisti,
que sit origo tui quique fuere patres.
Te decet horrendis versare ligonibus arva,
quod genus agresti postulat arte tuum,
Et quis es? Unde venis? Cro, cro! Vesane, recede
et geme perpetuum perpetuumque late.
Quicquid agas, quicquid dicas, quicquid patiaris,
non facis ut retrahas quod mea dextra trahit.
Sic ego primatum venerandaque sceptra tenebo,
et pro velle meo mel tibi felque dabo.
Tu formica brevis, mus parvus, nanus inanis;
quid michi, quid facies, nane pudende? Nichil.
Nil tua probra, minas, generalis yconoma rerum
curo, sed in cathedra glorior ipsa mea.
Non minus unguipotens volucres leo papiliones,
nec Polis angustum Tibur avara minus,
nec minus archivolans tremulas generosa cicadas
quam tua, vaniloquax, verba minasque tremam.

p. 58

Quid tua sanna potest? Si quis derisor, et ipse
derisus turbis omnibus esse solet.
Nictimene sonitu deridet nocte volucres;
numquid eam lacerat cetera turba die?
Sie qui derident alios ridentur et ipsi:
nil magis in populis est generale nota.
Ergo quiesce, miser: miser, ergo quiesce, quiesce!
Nam leve verba potes ferre, sed acta gravant. "

Tunc ego: " Deliris stomachor, Rannusia, dictis,
dum michi probra tuis obicis, orba, metris.
Dum mea veriloquis recitas convitia verbis,
nil gravius vero sevior ira tenet.
Non opus est verbis, gladio qui percutit hostem:
nam satis ad vulnus sufficit ensis atrox.
Improperasne michi genus? Usuraria, monstrum,
fronte capillata sed retro rasa caput.
Simia non es, turpior es, turpissima rerum
res es, nescio quid, quam nichil esse velim.
Sim licet agresti tenuique propagine natus,
non vacat omnimoda nobilitate genus:
non presigne genus, nec clarum nomen avorum,
sed probitas vera nobilitate viget.
In tenui calamo latitat mel sepe suave,
et modici fontis temperat unda sitim.
Nil tremis. Unde locus? Bucifal sepissime muscis
et formicarum sepe fit esca lupus.
Nil adeo validum, quod non quandoque teratur
hoc et ab invalido, sepe videre potes:
vomer humo, lapis unda, pollice gemma, quid ultra?
Sepe quod est solidum frangere molle solet.
Non semper Marium, nec semper sepe rotatum
volvis Apollonium: fortior alter erit,

p. 60

qui redimens mea probra fero pugnabit agone
et tibi forsan atrox auferet ille caput. "

Tunc ea: " Pacificis loquar ex ratione loquelis,
si placet et mecum pacificare velis.
Despicerer nimium si starem semper eodem,
vel bona, vel mala, vel inter utrumque manens.
Omne quod est crebrum nimio vilescit in usu;
omne quod est rarum carius esse solet.
Pulegio piper est generosum vilius Indis,
vilior herbicolor cautibus iaspis ibi.
Carior est grisea gelidis clamis aspera Gotis
qua fera carnificis dextera nudat ovem.
Bononie claro plus milite carus habetur
durus et horrendus, Marte furente, pedes.
Non adeo potes ipse queri: tibi sepe benigna,
et quamvis nunquam prodiga, larga fui.
Nunc ego, nunc tibi proposui clementior esse,
si libet, et mecum pacificare velis. "

" Absit, iniqua canis, me tecum pacificare,
sed tibi pacificet, seva, brunellus iners;
nam tibi nulla fides, nullus modus, ordine nullo
vivis, et est socius pro ratione furor. "

Tunc ea: " Iudicio non tecum stare recuso,
ut videat lex hoc iustiniana scelus.
Si bene dicis, habes quod abest, ius et rationem;
si male, preceptis ergo quiesce meis. "

" Ni melius quam iura scias, ignara, rotatus,
staret quem giras orbis in orbe tuo
Sistere iudicio furiosi lege vetantur;
ergo tibi ius, cum sis furiosa, vetat. "

Tunc ea: " Vade ferox; hostis meus esse memento. "
" Tu quoque vade; hostis esse memento mea. "

5




10




15




20







25




30




35




40







45




50




55




60




65




70







75




80




85




90




95







100




105




110




115




120




125







130




135




140




145




150







155




160




165




170




175







180




185




190




195




200




205




210







215




220




225




230




235







240




245




250








5




10







15




20




25




30




35




40







45




50





55




60




65







70




75





80




85




90





95







100




105




110




115




120




125




130








135




140




145




150




155




160








165




170




175




180




185







190





195




200




205




210




215







220





225




230




235





240






245





250