p. 1104

Incipit prologus in vita Iohannis abbatis.

In libro Timei Platonis, quem sub nomine discipuli sui Plato cunctorum phylosophorum
peritissimus de archetipo vel sensili edidit mundo, dicit idem phylosophus esse humanae
naturae solitum, quod ea, quae in prima etate vidimus vel audivimus, tenacius retinemus.
Idem confirmat Oratius dicens: ‘Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu ‘.
Quod ita esse in memet ipso expertus sum. Contigit enim me in infantia pueritiaque
sancti viri Iohannis abbatis Vallisymbrosae disciplina diligenter erudiri, in quo et a quo
videlicet Dei homine vidi et audivi multa virtutum insignia magno digna preconio. Quae,
in quantum fragilis patiebatur aetas, intellecta ita menti adheserunt, ut nullo temporis
intervallo, nulla rerum varietate de mente potuerint avelli. Ex quibus, o venerabilis
abbas, non tantum quia michi iubere dignatus es, verum etiam quia delectabilis et utilis
tanti viri memoria est, pauca de multis quamvis imperitus et indignus referre decrevi.

Explicit prologus. Incipit vita eiusdem.
1. Beatus igitur Iohannes ex nobili prosapia patre Gualberto genitus est, sed nobilitatem
generis nobilioribus nichilominus adornavit moribus. Hic itaque cum ab ineunte cepisset

p. 1105

aetate in Dei amore succrescere, verum se luce clarius eo probavit Dei amorem habere,
quod non otiosus, sed nimis extitit fructuosus. Quod monachorum, qui sanctis eius instructi
monitis, probis informati moribus, imitandis provocati sunt exemplis, innumera
probant piorum agmina. Divini ergo amoris instinctu terrena despiciens, celestia toto
corde diligens mundum cum suis, patre ignorante, fugit tempestatibus portumque monasterii
petiit. Quem cum pater blandimentis multisque lacrimis non potuisset a sancto
revocare proposito, monasticae religionis habitum in monasterio sancti Miniatis prope
Florentinae civitatis constructo suscepit menia. Eo tempore huic monasterio preerat abbas
nomine Ubertus, seculari quidem sapientia pollens, religioni vero non admodum vacans.
Quem cum venerabilis Iohannes pro certo comperisset per pecuniam prelationis arripuisse
dignitatem, detestabilem perhorrescens heresem meditari cepit, qualiter hanc vitando posset
effugere. Per idem tempus erat in predicta civitate quidam religiosus vir nomine Teuzo,
qui, quamvis in civitate maneret plena populo, tamen, quia nullus locus est non remotus
compunctae menti, separatus erat a populo et ad Dei servitium solus manebat in cella
ieiuniis, vigiliis et orationibus vacans. Ad hunc multi boni viri veniebant et se suis commendantes
orationibus sepe ipsius consolabantur et confirmabantur exhortationibus. Imperator
etiam H. eum venerabatur eiusque consiliis et amicitiis utebatur. Huic ergo
cepit domnus Iohannes adherere, conferens cum eo de his, quae ad Deum pertinent, et
quod sibi esset agendum de predicto abbate per symoniacam prelato. De qua re tale
sibi dedit consilium, ut, siquidem valeret, monasterium ab invasore liberaret; si autem hoc
nequiret fieri, se a symoniaco separaret. Quo responso accepto prius temptavit, si posset
cenobium ab errore detraere. Cum vero vidisset id se non posse perficere, cepit querendo
circuire, si posset aliquod cenobium invenire, ut secundum regulam sancti Benedicti Christo
serviret. Quod cum secus, ac vellet, evenisset et videretur sibi nullum fere per viam
regularis perfecte incedere tramitis, reversus est ad domnum Teuzonem. Cui referens ea,
quae fecerat, aperuit ei cor suum dixitque se desiderare in aliqua congrua solitudine
monasterium condere, ut secundum regulam sancti Benedicti vivere posset. Quod ille
audiens laudavit eumque suo roboravit consilio.
2. Per idem tempus celebre nomen religionis et sapientiae habebat in Tuscia domnus
Guarinus Septimensis cenobii abbas primus. Hic libere cepit loqui contra symoniacos
et arguere clericos concubinatos. Nam cum quodam tempore pro quodam negotio accessisset
ad Florentinum episcopum nomine Ildebrandum cumque perorasset rem, pro qua
venerat, et expectaret episcopi responsionem, coniux episcopi nomine Alberga iuxta eum
sedens respondit: ‘Domne abbas de hac re, pro qua tu postulas, domnus meus non est
adhuc consiliatus; ipse loquetur cum suis fidelibus et respondebit tibi, quod sibi placuerit’.
Ad hanc vocem abbas zelo Dei accensus cepit vehementer contra eam maledictionis verba
promere dicens: ‘Tu maledicta Zezabel, tanti conscia reatus, audes loqui ante conventum
bonorum hominum vel clericorum, que deberes igne comburi, quia tale Dei plasma Deique
sacerdotem deturpare presumsisti’? Hinc factum est dissidium inter Florentinam et Septimensem
ecclesiam, confugitque Septimensis abbas ad arcem Romani pontificis et sub tutela
beati Petri receptus hoc est consecutus, ut Septimensis ecclesia neque Florentinae neque ulli
ecclesiae ulterius subiaceret nisi Romanae. Promeruit etiam, ut in sollemnitatibus missarum
Septimensis monasterii abbas cum pastorali virga sandaliis et mitra utatur et guantis.
3 Sed ut ad id redeam, unde digressus sum, erat quaedam solitudo, quae vocatur
Vallisymbrosa, in qua supradicti domni Guarini abbatis duo erant monaci Paulus et
Guntelmus heremiticam ducentes vitam. In eadem itaque domnus Iohannes heremo
cum permissione abbatissae sancti Ylari, cuius erat possessio, parvo constructo habitaculo
cepit in psalmis et hymnis celibem ducere vitam. Et sicut a discipulis domni
Guarini audivi, per aliquantum tempus ipsius Guarini consilio et auxilio sustentatus est.

p. 1106

Ibi ergo sanctus delitescens Iohannes, hominibus incognitus, Deo cognitus, a mundo
separatus, angelis coniunctus, manebat quidem in terris, eius autem conversatio erat in
celis. Manens autem in eadem solitudine in tantum se ieiuniis, vigiliis et orationibus
afflixit, ut infirmato stomacho et toto debilitatus corpore in sincopin incideret. Quam infirmitatem
usque ad diem mortis perpessus, quicquid rubiginis humanae fragilitatis inhesit, totum, sicut
credimus, huiusmodi passionis cruciatus ademit. Sed quia non potest abscondi civitas
supra virtutum montem constituta, ceperunt multi religiosi viri ad eum concurrere, quatenus
eius magisterio instructi, conversatione conformati domno Iesu Christo utpote vero
possent rite subdi magistro. Cum quibus non tantum secundum cenobialem monasteriorum
consuetudinem, quantum iuxta sanctorum patrum, scilicet apostolorum sanctique
Basilii maximeque sancti Benedicti, tam vestimentorum vilitate quam mentis humilitate
morumque honestate constituit vivere normam. Ceperunt multi nobiles viri filios suos
divino cultui mancipandos et res suas ad monasteria edificanda vel restauranda et regulariter
ordinanda certatim tradere. In quibus videmus usque hodie divinam crescere
gratiam et per diversas ab his regiones usque ad insulas maris monasticam religionem
propagari et infinita Christo lucra et diabolo fieri damna.
4. Per idem tempus invitatus est reverentissimus Iohannes a Guilihelmo comite, qui et Bulgarellus
vocabatur, et a monachis Septimensis monasterii, quatenus id sub regimine susciperet suo. Nam
dissidentibus inter se monachis, abbati etiam suo, domno scilicet Ugoni, crimen obicientibus,
recesserat abbas ab eis, et ita sine rectore locus remanserat. Cui petitioni dubitando
humanosque timendo casus noluit cito consentire. Sed cum hoc tempore certamen monachorum
ceterorumque catholicorum cepisset contra symoniacos exurgere, cuius pugnae
venerabilis Iohannes princeps videbatur existere, videns predictum locum satis ad hanc
rem utilem fore, cepit flectere animum ad consentiendum postulationi eorum. Suscepit
ergo monasterium gaudente comite cunctisque monachis desideranter optantibus eius regimini
subdi votumque suum per breve subscribendo firmantibus, exceptis pueris, qui adhuc in
scolis erant.
5. Exinde cepit patefieri et multis contentionibus discuti error symoniacorum primum
a Florentino incipiendo episcopo. Cuius rei talis primum fuit occasio. Contigit, ut
quidam nobilis vir nomine Teuzo Mediabarba, pater videlicet Florentini episcopi, veniret
de Papia Florentiam causa visitandi filium. Cui Florentini insidiantes tentando ceperunt
dicere: ‘Domne Teuzo, multum pretii pro filii tui dignitate regi contulisti’? Quibus ille
utpote simplicissimus homo cepit iureiurando dicere: ‘Per corpus sancti Syri, nec unum
molendinum potest homo in domo domni mei regis habere sine magno pretio, nedum
talem consequi episcopatum’. At illi haec audientes alacres et avidi rem scifari rursus
expostulant dicentes: ‘Dic ergo, si placet tuae nobilitati, quantum summae potuit haec
res constare tibi’ ? At ille: ‘Per sanctum Syrum, sic tria milia libras potestis bene scire
me propter hunc episcopatum acquirendum dedisse, sicut unum valetis credere nummum’ .
His auditis certi redditi tali testimonio ceperunt haec ubique pandere verba. Cepit etiam
haec res ante domnum Iohannem abbatem et per omnia eius monasteria et per omnes
Florentini episcopatus ecclesias frequenter et diligenter ventilari. Unde factum est, ut dirigeret
abbates et monachos suos cum Florentinis clericis Romam ad proclamandum super Florentinum
episcopum coram domno Alexandro papa in Romana synodo . Quibus videlicet monachis
in hoc itinere ac negotio preerat vice domni Iohannis Rodulfus vir sapiens et religiosus
abbas Muscitanus. Postquam ergo ventum est ad concilium et accusatione rite peracta
res agitari cepisset, ceperunt multi sibi timentes valde sevire contra monachos. Tunc
Petrus Damianus episcopus Hostiensis, ut michi videtur compulsus et rogatus ab emulis
adversae partis, obstitit nostrae parti, secundum quod audivi. Et surgens locutus est ante
domnum papam dicens: ‘Domne pater, isti sunt locustae, quae depascuntur viriditatem

p. 1107

sanctae ecclesiae; veniat auster et perferat eas in mare rubrum’. Domnus vero papa,
contemperando se utrisque, benigne respondit dicens: ‘Isti homines non omnino sunt
refellendi, quia boni homines sunt et ea, quae dicunt, simpliciter et bona intentione locuntur’.
Inter omnes autem Rainaldus episcopus Cumanus vehementius restitit nostris. Nam sicut
ipsum domnum Rodulfum abbatem referentem audivi, post multam verborum contentionem
proposuit idem episcopus hanc questionem domno Rodulfo dicens: ‘Ecce dicamus, quod
sint hic duo presbyteri, unus bonus et castus, alter vero preterita cum sorore sua iacuit
nocte. Qui hodie ambo celebrant missam. Dic ergo, cuius horum sacrificantium corpus
Domini videtur tibi esse melius?’ Respondit domnus Rodulfus: ‘Neutrum dico esse melius
vel deterius, sed dico illud, quod tanti conscius reatus optulit, non esse corpus Domini’.
At ille indignatus respondit: ‘Nunquam tecum amplius loqui volo’. Et abbas illi: ‘Nec
ego tecum’. Cum itaque pene omnes furerent contra monachos et dignos morte iudicarent
eos, qui temerarie contra prelatos ecclesiae armari auderent, ceperunt nostri utpote agni
inter lupos vexari et turbari nimis et clamare ad Dominum. Interea surrexit in concilio
quidam vir egregius et excellentissimus alter Gamaliel, scilicet Ildebrandus monachus et
archidiaconus ecclesiae Romanae, qui non pedetemptim ratiocinando, sed aperte atque
fortissime defendit monachos contra omnium opinionem. Et quia placuit sibi, ut fieret
defensor Christi, factus est postea vicarius Christi, hoc est papa urbis Romae. Nam quia
Christus est veritas, cum defendendo testatur veritatem, testis extitit Christi.
6. Hac tempestate apparuit quoddam portentum in alpe, ut reor, Muscitana, videlicet
vitulus cum duobus capitibus et, sicut a domno Rodulfo abbate audivi, aliquandiu vixit et
crevit. Cum vero quadam die staret in medio armenti, veniens lupus rapuit eum et asportavit.
Hinc animadversum est a sapientibus divisum fore sacerdotium. Quod ita factum est.
Nam exinde simul duos presules in Roma, duos vel tres per civitates episcopos vidimus. Quidam
etiam senex de villa sancti Martini ad Palmas retulit me audiente clericis, qui propter
persecutionem symoniacorum proiecti de sedibus suis permanebant in eadem ecclesia,
se vidisse in visu, quod sol vehementissimo cursu persequebatur lunam. Illa vero fugiens
iactabat se in profundissimam aquam et sol ibi etiam insecutus est eam. Quae visio
videtur significasse persecutionis estum, quo rex cum reliquis infidelibus vehementer persequitur
ecclesiam. Ipsa vero confugiens ad auxilia populorum aliquo post Deum eorum
defenditur adiutorio. Vel potius ad sanctarum fluenta scripturarum confugiens Spiritus
sancti donis confirmatur et adiuvatur. Igitur quia longum est narrare, quam constantissime
servi Dei contra symoniacorum vesaniam pugnaverint et quot depredationes et combustiones
et sanguinis etiam effusionem equanimiter pertulerint, qualiter etiam per ignis
examen hereticorum audacia confusa, catholicorum vero pars adepta fuerit palmam, haec
obmittenda putavi. Nam haec omnia in alio sunt opere diligenter demonstrata et per
diversas divulgata provincias. De miraculis etiam sancti patris nostri Iohannis non hic
referendum fore decrevi, quia de his in alio eleganti opere scriptum habetur, simul quia
non est michi nunc intentio proprias eius narrare virtutes, sed locis communibus laudare
defunctum.
7. Nunc vero de sanctis eius moribus imitanda dicamus. Erat igitur reverentissimus
Iohannes vultu placido, veneranda canitie, corpore procerus, animo magnus, virtutibus
dives, secularibus rebus pauper, mente humilis, affectione integer, gratia Dei plenus.

p. 1108

Fuit etiam mirae patientiae. Nam cum tanta continue affligeretur infirmitate, ut per crebra
intervalla temporum funditus intercidi sibi vita videretur, nisi frequenter alimentis reficeretur, tanta
inerat sibi letitia, ut nil mali pati videretur. Hinc factum est, ut sicut dicitur de beato
Petro, quod ideo in terra et mare aliquantulum permissus est titubare, quatinus futurus
pastor ecclesiae sciret melius utpote conscius propriae infirmitatis compatiendo misereri
fragilioribus fratribus, ita venerabilis Iohannes propriae infirmitatis conscius circa infirmos
fratres actum est, ut esset valde misericors. Nam cum quodam tempore maneret in
Muscitano monasterio sancti Petri et vidisset ibi quosdam satis debiles fratres, precepit
de quibusdam medicinalibus herbis cum melle fieri potionem et iussit dari ad bibendum,
quibus opus esse videbat. Quod videns domnus Rodulfus ipsius monasterii abbas, graviter
ferens cepit redarguere, dicens non debere fieri. Hoc audiens domnus Iohannes
velud indignatus cepit conquerendo dicere: ‘Sancte Petre, tua volo ire licentia. Nunquam
me amplius in hac domo videbitis. Salvator noster Christus propter misericordiam descendit
de celis ad terras, et domnus Rodingus — ita enim aliquando eum solebat ex amore benivolentiae
quasi ludendo nominare — ipse me reprehendit, quod ausus fui miserendo fratribus
imitari benignitatem Dei’. Et haec dicens statim discessit. Domnus autem Rodulfus
penitentia ductus secutus est eum et secundum regulam sancti Benedicti tam diu se
ante pedes eius prosternendo satisfecit, quousque placaret animum eius. Preterea domnus
Ugo Cluniacensis abbas direxit venerabili Iohanni quendam sui iuris monachum, venerabiliter
rogans eum commendaticiis litteris, ut sub sua illum dignaretur suscipere cura.
Siquidem monachus isdem audita fama eius desiderabat habitare cum eo. Sed cum lectis
licteris temptans humilitatem cordis eius iussisset eum in cella manere hospitum, rennuit
ille, honoratiori potius volens loco manere. Qua protervia mentis eius perspecta remisit
eum ad Cluniacensem abbatem, rescribens ei se defectum etate simul et infirmitate non
posse vacare custodiae fratrum sic diligenter, ut expediret, simul in eisdem litteris insinuans,
quomodo deprehendisset eum inobedientem et contumacem.
8. Cum autem sicut aureum vas diversis insignitum gemmis, ita vir Dei Iohannes omnibus
esset ornatus virtutibus, tamen specialiter tribus adherens virtutibus, in omnibus eas
exprimebat frequenti ammonitione discipulis, caritatem videlicet, humilitatem et obedientiam.
Quibus rite mentis fundamento locatis reliqua virtutum ac bonorum operum firmiter superedificari
edificia posse dicebat. Quod hoc potest probari exemplo. Quidam namque vir timens
Deum, relinquens mundi vanitates venit ad eum multis precibus rogans, ut sancti Benedicti
habitum sibi tribueret, promittens in omnibus regulae se preceptis obtemperaturum. Sed
homo Dei volens pro certo experiri, utrum vere humilis et obediens foret, diu hoc facere
distulit. Cum vero, sicut supradictum est, nimia esset infirmitate defectus, quadam die
hora comedendi apposita est ei avis ad refectionem. Vir autem ille, qui postulabat monachatum,
stabat ante mensam serviens ei. Tunc abbas aliquam partem sumens avis
porrexit ei, precipiens ut comederet. At ille accipiens statim sine ulla excusatione
comedit. Quod domnus abbas aspiciens et videns illum pure obedientem dixit ei: ‘Non
opus est tibi, ut ulterius petas monachatum; modo es monachus, modo securus esto,
quia sine dilatione dabitur tibi, quod postulas’. Ille vero vir gratulabundus cepit dicens: ‘Si rursum dederis, idem faciam’. Et post paucos dies tradidit ei habitum sancti Benedicti.
9. Caritate vero tanta pollebat, ut plerumque nichil sibi relinqueret, quatinus indigentibus
subveniret. Dicebat enim: "Quousque tu retinueris ea, quae habes, Deus non
dat tibi aliud. Sed expende pro amore Dei ea, quae habes, indigentibus, et Deus tibi
dabit alia, quibus utaris et subvenias aliis". Quod opere comprobabat. Nam quodam
tempore cum allata sibi fuissent C solidi missi a quodam nobili viro, ut eos inter sua
divideret monasteria, secundum quod sibi placeret, nichil inde separans omnes dedit
Septimensi monasterio, quod aliqua videbatur indigentia coartari pro eo, quod plerique
clerici fugientes persecutionem symoniacorum illic habebant confugium.

p. 1109

10. Gloriam corporalis cultus totam converterat interius, videlicet in anima, sicut psalmista
de sancta ecclesia vel de unaquaque fideli anima loquitur, dicens: ‘Omnis gloria eius
filiae regis ab intus, in fimbriis aureis’. Exterius vero humilitatem interiorem etiam exteriori
preferebat habitu. Quod hoc uno pateat exemplo. Quidam frater cum de ovina pelle capitis
velamentum sibi composuisset, circumposuit ipsi extrinsecus causa ornatus circulum de alba
pelle. Quod cum vidisset venerabilis Iohannes, cepit statim clamare dicens: ‘Propter Deum,
tolle, tolle inde paraturam’. Et sic iubendo et quasi rogando non quievit, donec dissutus
auferretur inde circulus albi. Qui ergo tantillum sic sprevit ornatum, quid de maiori
faceret? Habebat etiam maximam curam subveniendi omnibus, quibus valebat, pauperibus,
sed tamen unum sub sua precipue habebat cura nomine Vernalem, cui velut suo propter
Deum obtemperabat domino. Ipse vero Vernalis, fere ubicumque audiebat eum esse, pergebat
ad eum et, quicquid ab eo postulabat, propter Deum et amorem sanctae Mariae
rogabat sibi semper fieri. Quadam namque die rogavit eum, immo iussit, ut propter
amorem Dei et sanctae Mariae manu sua prepararet sibi olera cum carnibus ad prandendum.
Et statim venerabilis senex baculo inbecillia membra sustentans assumpto puero, ut potuit,
cuncta, quae rogaverat, rite peregit. Erat ei minister in Septimensi monasterio quidam
clericus nomine Teuzo, idoneus quidem quantum ad suum servitium, alias autem aliquantulum
vitiosus. Cuius, ut vitiorum detergeret rubiginem et assuesceret eum ad
humilitatem et patientiam, quandoque inpossibilia precipiebat ei. Denique iussit ei aliquando,
ut de castaneis, quae apud Pistorium veneunt, sibi daret. Qui respondit: "Ego
domne, hinc eas habere non possum, sed, si placet vobis, vel ego ibo Pistorium vel mittam
pro eis’. Et ille: ‘Nec volo, ut vadas, nec volo, ut mittas, sed tantum da michi’. Cumque
in hac sententia diu perseveraret, suspicatus est clericus, quod pro aliqua re iratus
esset contra se. Ideo cepit cum lacrimis prosterni ante pedes eius et diutissime veniam
petere. Cum ergo aliquandiu hoc igne purgasset scoriam vitiorum eius, tandem precepit
ei, ut quiesceret. Postea eo mortuo bis in eodem monasterio pro eius anima
tricesimum iussit studiose fieri. Alio tempore invitavit quendam episcopum ad consecrandam
quandam ecclesiam, qui videbatur sapiens et religiosus. Sed quia homo
videt in facie, Deus autem videt in corde, revelatum est sibi non debere communicare
cum illo. Qua visione considerata revocatus est ab incepto. Cum autem hic vir Dei
semper in omni virtutum honestate purus omnimodo esset, horrebat callidos et simulatores
et detegebat et abiciebat eos. Quadam namque die venit ad eum quidam presbyter nomine
Sorus et cepit se commendando eius orationibus pretendere formam humilitatis et appellare
se furem, periurum, sacrilegum. Venerabilis autem senex intelligens eum ficte loqui
et volens detegendo coram eo ponere fallaciam eius respondit ei: ‘Vere audivi ego habitasse
te in quadam ecclesia et furatus es inde coopertorium’. Tunc ille pre nimia ira
siluit et demum prorumpens in vocem dixit: ‘Ergo furem me appellas? Nunquam te
amplius credam servum Dei neque bonum hominem esse’. Et abbas inquit: ‘Certe tu
appellasti te modo furem. Ergo quare irasceris, cum alius testatur te veraciter loqui?
Patet te ficte locutum et non humiliter’. Et sic iratus recessit. Item alio tempore congregati
sunt in Septimensi monasterio abbates et plures de fratribus monasteriorum Vallisymbrose.
Quibus in unum collectis domnus Rodulfus abbas ita omnes allocutus est:
‘Solebant antiqui patres quando conveniebant in unum tractare de divinis rebus, de
celestibus gaudiis et, quod non poterant adhuc in re, nitebantur spe, desiderio et frequenti
meditatione ac collocutione tenere. Et nos ergo quamvis impares et multum illis inferiores,
tamen pro modulo nostro idem facere conemur. Cuicunque nostrum Deus inspirando
dederit, vel de patre nostro domno Iohanne vel de antiquis patribus et scripturis proferat
verbum ad edificationem omnium’. Tunc aliis et aliis ad edificationem diversa promentibus,
domnus Rodulfus hoc de domno Iohanne protulit verbum: ‘Evenit aliquando, ut agentem
quippiam operis in quoquina quidam frater de foris vocaret me. Cumque de intus ego

p. 1110

responderem, contigit inde habere transitum domnum Iohannem. Qui audiens me in
coquina loquentem dixit ad me: "Certe frater neque in coquina dignus es, nedum digniori
loco manere". Ego haec audiens cepi tristis cogitare, dicens: "Si coquina sum indignus, ubi manere sum dignus?"’ Haec dicente domno Rodulfo respondit venerabilis senex Teuzo
Vallisymbrose monachus: ‘Hoc verbum patris nostri Iohannis non cum tristitia, sed cum
letitia et pro pretioso elactuario debuisti suscipere. Nam una sententia et inordinate
loquentem redarguit et ad humilitatis et patientiae te munimenta vocavit’
11. Haec pauca de reverentissimo domino et patre nostro domno Iohanne dixisse sufficiat.
Quae placuit describere, non quia fretus ingenio, sed ne tibi, venerande pater,
essem inobediens et ne omnino mutus apparerem a laudibus eius, qui me benignissimo
affectu enutrivit et multum dilexit.
Post multos itaque in Dei servitio labores multaque pro sanctae ecclesiae libertate
certamina beatissimus Iohannes requievit in pace, hominibus flentibus, angelis gaudentibus
et sanctis omnibus de ipsius societate congratulantibus in Christo, qui vivit et regnat
Deus per immortalia secula seculorum. Amen.

30




35




40











5




10




15




20




25




30




35




40




45











5




10




15




20




25




30




35




40




45











5




10




15




20




25




30




35




40










5




10




15




20




25




30




35




40




45




50







5




10




15




20




25




30




35




40




45




50







5




10




15